Çocuklara Özgü Sosyal Medya Kullanımına İlişkin Yönetmelik 1 Kasım 2026 İtibarıyla Yürürlüğe Girdi
Bu yönetmelikle beraber 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medyaya erişimleri tamamen engellenirken 15-18 yaş aralığındaki çocuklar için yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun, özel olarak yapılandırılmış sosyal medya hizmetleri sunulması öngörülmektedir.
Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcılarına; yaş doğrulama, içerik denetimi, veri güvenliği, iletişim kısıtlamaları ve ebeveyn kontrol mekanizmalarının oluşturulması gibi çeşitli yükümlülükler getirilmektedir.
Yaş Doğrulama Süreci Nasıl İşleyecek ?
Yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacaktır.
Bu sistemde, e-Devlet Kapısı aracılığıyla oluşturulacak yaş doğrulama belirtecinin, kullanıcının kimlik bilgilerini sosyal medya platformlarıyla paylaşmaksızın yalnızca gerekli yaş koşulunun sağlanıp sağlanmadığının ortaya koyulması amaçlanmaktadır.
Böylece kişisel verilerin korunması ilkesi gözetilerek kimlik tespiti yerine sadece yaş eşiğinin doğrulanmasına dayanan bir yöntem benimsenmektedir.
15 Yaşını Doldurmuş Çocukların Sosyal Medya Hesaplarında Neler Farklı Olacak?
Yaşa Uygun İçerik Sunumu
Sosyal ağ sağlayıcılar çocuklara sundukları içerik reklam ve diğer hizmetleri çocukların yüksek yararını gözeterek ayrıştıracak.
İçerik ayrıştırmasında çocuğun yaşı, fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimi ile cinsel istismar ve ticari sömürü risklerine karşı korunması esas alınacak.
Kişisel Verilerin Korunması
Hizmetin sunulması için gerekli olan asgari düzeyde kişisel veri işlenecektir.
Çocuk hesaplarının farklı platformlar ve veri kaynaklarıyla senkronize edilmesi sınırlandırılacaktır.
Hesap doğrulama ve hesap kurtarma gibi işlemlerde ebeveyn iletişim ve kontrol mekanizmaları kullanılacaktır.
Gizli Hesap Kullanımı Zorunlu Olacak
15–18 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları yalnızca gizli hesap olarak kullanılabilecektir. Kamuya açık profil oluşturulmasına izin verilmeyecektir.
Ayrıca çocukların hesaplarının diğer kullanıcılara “önerilen hesap” olarak gösterilmesi engellenecektir.
Bu hesaplardaki profil fotoğrafı veya diğer paylaşımlar ekran görüntüsü alınamayacaktır.
Canlı Yayın ve Bazı Etkileşim Özellikleri Kısıtlanacak
Çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliğine yer verilmeyecektir.
Bunun yanında görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama ve benzeri hareketlerle sunulmasına dayalı bazı ara yüz özelliklerinin de sınırlandırılması öngörülmektedir.
Reklam ve Ticari Faaliyetler Sınırlandırılacak
Çocukların davranışlarının analiz edilmesine dayanan kişiselleştirilmiş ticari reklam uygulamalarına izin verilmeyecektir.
Bununla birlikte satın alma, kiralama gibi ücrete dayalı işlemler ebeveyn iznine tabi olacaktır.
Mevcut Hesaplara Ne Olacak?
Mevcut hesap sahiplerinin 31 Mart 2027 tarihine kadar bir defaya mahsus yaş doğrulama işlemini tamamlamaları gerekecektir.
15 yaşını doldurmamış çocukların mevcut hesapları kapatılacaktır.
15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise yukarıda belirtilen yeni güvenlik ve gizlilik kriterlerine göre yeniden yapılandırılacaktır.
İfade Özgürlüğü ve Ölçülülük Üzerine Hukuki Değerlendirme
Çocukların dijital ortamda korunması amacıyla getirilen sosyal medya sınırlamaları, ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı bakımından bazı hukuki tartışmaları beraberinde getirmektedir.
Anayasamızın 13. ve 26. maddeleri ile Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası antlaşmalarla çocukların ifade özgürlüğü ve bilgi edinme hakkı güvence altına alınmaktadır. Çocuklar dijital risklerden korunmaya çalışılırken temel hak ve özgürlükleri ihmal edilmemelidir.
Yönetmelikte çocuklar kategorize edilmiş ve 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanmıştır. Günümüz teknoloji dünyasında sosyal medya sadece eğlence amacıyla değil eğitim, bilgi edinme ve toplumsal katılım gibi çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Bu nedenle kategorik bir erişim yasağı, çocukların yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun biçimde dijital kamusal alana katılma imkânlarını sınırlandırabilir. Özellikle çocukların gelişen kapasiteleri dikkate alındığında, tüm çocuklara aynı kapsamda uygulanan bir yasak yerine daha az sınırlayıcı koruma yöntemlerinin yeterli olup olmayacağı tartışılmalıdır.
Çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemeleri; dijital dünyada çocukların güvenliğinin sağlanması, ticari sömürüye, siber zorbalığa, istismara ve zararlı içeriklere karşı korunması bakımından yüksek önem arz etmektedir.
Bu noktada temel mesele çocukların gelişim düzeylerine uygun, güvenli ve hak temelli bir dijital ortamın nasıl oluşturulacağıdır.
Sonuç olarak, çocukların üstün yararı ile ifade özgürlüğü birbirinin karşıtı olarak değil, birlikte korunması gereken iki temel hukuki değer olarak ele alınmalıdır.